አሜሪካና ኩባ የ56 ዘመኑ ፍጥጫ ፍፃሜ

ምክትል ፕሬዝደንት ሪቻርድ ኒክሰን «ትከለኛ» ያሉትን «አቅጣጫ ለማስያዝ» ያደረጉት ሙከራ አንደከሸፈ ሁሉ፤ በፕሬዝዳንት አይዘናወር ዕቅድ መሠረት ፕሬዝደንት ጆን ኤፍ ኬኔዲ ኩባዎች «ቅጥረኞች» ባሏቸዉ ተዋጊዎች አማካይነት ኩባን ከኮሚንስቶች አላቀዉ «ትክክለኛዉን አቅጣጫ ለማስያዝ» ያዘዙት ወረራም ከሸፈ።

የቀድሞዉ የኩባ መሪ ፊደል አሌሐንድሮ ካስትሮ ሩዝ እንደ ሐገር መሪ መጀመሪያ ከጎበኙት ሐገራት አንዷ ዩናይትድስቴትስ ነበረች።ካስትሮ ሥልጣን በያዙ በአራተኛዉ ወር ዋሽግተን ገቡ።የያኔዉ የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ጄኔራልድዋይት ዴቪድ አይዘናወር ግን ካስትሮን ላለማነጋገር ጎልፍ ሊጫወቱ ከዋሽግተን ወጡ ።ከሐቫናዎችበሐቫናዎች በኩል ከሞስኮዎች ጋርም ጨዋታዉ የጠመንጃሚሳዬል ዉጊያ፤ የኑክሌር ፍጥጫ፤ የግድያሙከራ፤ የሴራ ሻጥር ማዕቀብሆነ።በ56 ዓመቱ በቀደም ግን አጋዳዩ ሥልት ተለወጠ።ወይም የተለወጠ መሠለ። ሠላም።የሠላሙን ጅምር አስታከንየሐምሳስድስት ዘመኑን ጠላትነት፤ባጭሩ እንቃኛለን አብራችሁኝ ቆዩ።

ፊደል ካስትሮ በወላጆቻቸዉ ሐብት፤ በሕግ ዶክተርነት እዉቀታቸዉ ገቢ ተንደላቀዉ መኖር እየቻሉ ለድሆችየመሟገታቸዉ ቁርጠኝነት፤ የጄኔራል ፉልሔንቺዎ ባቲስታ ሳልዲነርን አምገነናዊ አገዛዝን የሚቃወሙ ሐይላትንየማስተባበራቸዉ ብቃት፤ለጠመንጃ ዉጊያ ጫካ የመግባታቸዉ ፅናት፤ የአንደበታቸዉ ትባት፤ እንደ አብዛኛዉ የዚያዘመን የዓለም ወጣት ሁሉ የአሜሪካ ወጣቶችን ለመማረክ በቂ ነበር።

ኮት፤ ከራቫት ከሚያዘወትሩት፤ የአንጋች ጋጋታ ከማይለያቸዉ፤ የተጠኑ ቃላት ከሚወረዉሩት የሐገራቸዉ ፖለቲከኞችፊት መቅረቡ የሰለቻቸዉ የአሜሪካ ጋዜጠኞች ደግሞ ፂም ባርኔጣ፤ የጦር ሜዳ ልብስና መለዮ፤ መለያዉ ያደረገ መሪለማየት ሳይጓጉ አልቀሩም።ካስትሮን።ጋዜጠኞቹ ለጉጉት ፍላጎታቸዉ ርካታ የአሜሪካ ጋዜጣ አዘጋጆች ማሕበረሰብበተባለዉ ማሕበራቸዉ አማካይነት ካስትሮ ዋሽግተንን እንዲጎበኙ ጋበዟቸዉ።ሚያዚያ 15 1959 (ዘመኑ በሙሉ እንደጎርጎሮሳዉያኑ አቆጣጠር ነዉ።) ዋሽግተን ገቡ።ካስትሮ የመሩት የኩባ ኮሚንስቶች የመልዕክተኞች ቡድን ዩናይትድስቴትስን ለአስር ቀናት ሲጎበኝ ፓሬዝዳንት አይዘናወር ለአንድ ሰዓት እንኳን ለማነጋገር አልፈቀዱም ነበር።

ምክትል ፕሬዝዳንት ሪቻርድ ኒክሰን ግን ለካስትሮየሐገር መሪነት ክብር ላለመስጠት «በግል» ከሚልማራቂያ ጋር ላጭር ጊዜ አነጋገሯቸዉ።የንግግሩ ዉጤትግን ወትሮም የተንጠረዘዘዉን የጠብ ደመና እንደ ዶፍ ዝናብ የሚዘረግፍ ነበር።አብዮታዊዉ መሪ ኒክሰንንከማነጋገራቸዉ በፊት ለአሜሪካጋዜጠኞች፤ዲፕሎማቶችና የቀድሞ ባለሥልጣናትያሉትን ለኒክሰን ደገሙላቸዉ።«ዩናይትድ ስቴትስ ለኩባየምጣኔ ሐብት ርዳታ እንድትሰጥ ተንበርክከን አንለምናትም።» እያሉ።

ኒክሰን ባንፃሩ ከንግግሩ በኋላ «ሰዉዬዉ አንድም ኮሚንዝም በጣም ተሞኝተዋል፤ አለያም የኮሚንዝም ዲስፕሊንተገዢ ናቸዉ።የእኔ ግምት የመጀመሪያዉ ነዉ» አሉ ለጋዜጠኞች።«ትክክለኛዉን አቅጣጫ እንዲይዙ ለመግፋት ሞክሬነበር።» ቀጠሉ የያኔዉ የአሜሪካዉ ምክትል ፕሬዝዳንት ሪቻርድ ኒክሰን።

የካስትሮ ጉብኝት ከተጠናቀቀ በኋላ ፕሬዝዳንት አይዘናወር የሐቫና ኮሚንቶች የሚስወገዱበትን ብልሐት ያዉጠነጥኑገቡ።ዓመት በማይሞላ ጊዜ ዉስጥ የአሜሪካዉ የማዕከላዊ የሥለላ ድርጅት CIA ኩባን በዋሽግተኖቹ «ትክክለኛአቅጣጫ» እንዲያስገባ ፕሬዝዳንቱ አዘዙ።CIA የሐቫና ኮሚንስቶችን የሚቃወሙ የኩባ ስደተኞችን ለዉጊያ ያደራጅ፤ያሰለጥን፤ ያስታጥቅ ገባ።የካስትሮዋ ኩባ ባንፃሩ ኩባ የሚገኙ የአሜሪካ እና ከአሜሪካ ጋር የሚሰሩ ኩባንዮችንዘጋች።ሌሎቹን ወረሰች።በሁለተኛ ዓመቱ በአሜሪካ የታጠቁና የተደራጁት ሐይላት ኩባ ላይ ግልፅ ጦርነት ከፈቱ።

«እዚሕ በምወክለዉ መንግሥት ስም በይፋ ማስታወቅ አለብኝ።ይኸዉም የኩባ ሪፐብሊክ፤ የዩናይትድ ስቴትስመንግሥት ባደራጃቸዉ፤ በሚከፍላቸዉና ባስታጠቃቸዉ ቅጥረኞ ተወራለች።ቅጥረኞቹ የሚነሱት ከጓቲማላና ከፍሎሪዳነዉ»

በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የኩባዉ አምባሳደርካርሎስ ሌቹንግ ለፀጥታዉ ጥበቃ ምክር ቤት አስቸኳይስብሰባ እንደነገሩት።ሚያዚያ 17 1961።የአሳማዎች ሠርጥወረራ ተብሎ በሚታወቀዉ በዚሕ ጦርነት የኩባ መንግሥትጦርና ብርጌድ 2506 በተባለዉ ሐይል መካከል በተደረገዉዉጊያ ከሁለቱም ወገን ከአምስት ሺሕ በላይ ሰዉተገድሏል።ከአንድ ሺሕ በላይ ቆስሏል።ዩዩናይትድ ስቴትስ-26 የተባሉትን ሥምንት የጦር ጄቶች ጭምር አስታጣቅካዘመተቻቸዉ ተዋጊዎች መካካል ከአንድ ሺሕ ሁለት መቶበላይ ተማርከዋል።

ምክትል ፕሬዝደንት ሪቻርድ ኒክሰን «ትከለኛ» ያሉትን «አቅጣጫ ለማስያዝ» ያደረጉት ሙከራ አንደከሸፈ ሁሉ፤በፕሬዝዳንት አይዘናወር ዕቅድ መሠረት ፕሬዝደንት ጆን ኤፍ ኬኔዲ ኩባዎች «ቅጥረኞች» ባሏቸዉ ተዋጊዎችአማካይነት ኩባን ከኮሚንስቶች አላቀዉ «ትክክለኛዉን አቅጣጫ ለማስያዝ» ያዘዙት ወረራም ከሸፈ።

ሶቬት ሕብረትን የከተተዉ የቃላት እስጥ አገባ፤ የዲፕሎሳዊ ዉዝግብ፤ቀጥተኛና ተዘዋዋሪዉ ወረራ፤ ጦርነቱም አንዳቸዉሌላቸዉን «ትክክለኛ» ወደሚሉት ሊያመጣ አለመቻሉን በጥሞና ለመገምገም አልፈለጉም።እንዲያዉም ተደጋጋሚዉዉዝግብ፤ አስጥ አገባ ጠብቁርቁስን ከማስከተል ባለፍ ለሁሉም ምናልባትም ለተቀረዉ ዓለምም «ትክክል» ወደ ሆነዉሰላማዊ ግንኙነት እንዳያመራ የሚፈልጉ ይመስሉ ነበር።

ሰወስቱ ሐገራት የገጠሙት እስጥ አገባ ንሮ የአሳሞቹ ሠርጥ ወረራበኩባ አብዮተኞች ድል በተጠናቀቀ ባመቱከሁለተኛዉ የዓለም ጦርነት በቅጡ ያላገገመችዉን ዓለም ከሰወስተኛዉ ምናልባትም አይታዉ ከማታዉቀዉ የኑክሌርጦርነት ከሚዶልበት አፋፍ ላይ ደረሰ።

የሶቭየት ሕብረት ኑክሌር አወንጫፊ ሚሳዬሎችቀስታቸዉን ወደ ዩናይትድ ስቴትስ ደግነዉ ኩባ ምድርተጠመዱ።በጃፓኖቹ ከተሞች ሔሮሺማና ናጋሳኪ ዘርማንዘር አጥፊዉን ቦምብ በማፈንዳት የታወቁት የሜሪካኑክሌር ጣይ ጄቶች ለበረራ ተዘጋጁ።የሁለቱ ሐገራትዘመናይ የጦር መርከቦች ያንዱ ወደ ተቃራኒዉ ይቀዝፉገቡ።

ጥቅምት 22 1962።ፕሬዝዳንት ጆን ኤፍ ኬኔዲአስጠነቀቁ።«የሚከተሉት እርምጃዎች ባስቸኳይ እንዲወሰዱ አዝዢያለሁ።የጥቃት ዝግጅቱን ለመከላከል ማንኛዉምወታደራዊ መሳሪያ ወደ ኩባ ደሴት እንዳይገባ ጥብቅ ቁጥጥር ይደረጋል።ከማንኛዉም ሐገር ወይም ወደብ ወደ ኩባየሚጓዙ መርከቦች በሙሉ የጦር መሳሪያ ጭነዉ ከተገኙ ወደ መጡበት እንዲመለሱ ይገደዳሉ። በማንኛዉም የምዕራብንፍቀክበብ ሐገር ላይ ከኩባ የኑክሌር ጥቃት ከተከፈተ ሶቭየት ሕብረት በዩናይትድ ስቴትስ ላይ ጥቃት እንደተከፈተችይቆጠራል።በሶቭየት ሕብረት ላይ አስቸኳይ የብቀላ እርምጃ ይወሰዳል።»

የሞስኮዋሽግተን ጠላቶች በጦር በመጣጠናቸዉ መፈራራታቸዉ፤ የሁለቱ ሐገራት መሪዎች ብልጠት ታክሎበትየተፈራዉ የኑክሌር ጦርነት በርግጥ አልተጫረም።ሶቬት ሕብረት የምትመራዉ የኮሚንስቱ ዓለም ከአሜሪካ መራሹየካፒታሊስት ባላንጣዉ ጋር የገጠመዉ ግጭት፤ ቁርቁስ ኢትዮጵያን ጨምሮ ከአፍሪቃ እስከ ደቡብ አሜሪካ፤ ከአዉሮጳእስከ እስያ የሚገኙ አያሌ ሐገራትን ማተራመሱ ግን ቀጠለ።

ዛሬ ከአፍቃኒስታን እስከ ሶሪያ፤ ከፍልስጤም እስራኤል እስከ ዩክሬን፤ ከኮሪያ ልሳነ ምድር እስከ ኮንጎ ያሉ ግጭትጦርነቶች የያኔ ቅሪቶች ናቸዉ።ትንሺቱ ደሴት ኩባ ከዓለም ሐብታም፤ ሐያል ጎረቤትዋ ጋር የገጠመችዉ ጠላትነትምእንዲሁ።

ዩናይትድ ስቴትስ እስከ 1990ዎቹ አጋማሽ ድረስ የፊደል ካስትሮን መንግሥት ለማስወገድ ያልሞከረችዉ የለም።አንዳድዘገቦች እንደጠቆሙት ዩናይትድ ስቴትስ 368 ጊዜ ካስትሮን ለማስገደል ሞክራለች።የሚያጤሴቱን ሲጋር ከመመረዝ፤ቦምብ የተቀበረበት ደብዳቤ እስከ መላክ፤ በሚናገሩበት ማይክሮፎን ቦምብ

ከማጥመድ፤ቆንጆዎችን እስከ ማዝመት የደረሰዉ የግድያሙከራ ሁሉም ከሽፏል።ሰዉዬም 1959 ዩናይትድ ስቴትስአፍንጫ ሥር የተከሉት ሥርዓታቸዉም አሉ።

የጦርነት፤ ግጭት፤ ፍጥጫ፤ የምጣኔ ሐብት ማዕቀብ፤ ነብስየማስጠፋቱ ሙከራ መክሸፍ ኒክሰን ላንድ ዩናይትድ ስቴትስብቻ «ትክክለኛ አቅጣጫ» ያሉት ትክክል እንዳልነበርለመረዳት ሐምሳስድት ዓመት መፍጀቱ በርግጥ አሳዛኝነዉ።የፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ መንግሥት ዘግይቶም ቢሆንለዩናይትድ ስቴትስ፤ ለኩባ፤ ለዓለምም ሠላም ትክክል የሚባለዉን እርምጃ መጀመሩ ግን ያፅናናል።የኩባ አቻቸዉየራዑል ካስትሮ ተመሳሳይ አፀፋ ያበረታታል።

የኦባማና የካስትሮ (ትንሹ) መንግሥታት በሚስጥር የጀመሩት ግንኙነትን የማሻሻል እርምጃ ሲያዘግም ከርሞ ባለፈዉቅዳሜ ሁለቱን መሪዎች አጨባበጠ።አግባባም።

«ቀዝቃዛዉ ጦርነት ከተወገደ ረጅም ጊዜ ሆነዉ።እዉነቱን ለመናገር እኔ ከመወለዴ በፊት የተጀመረዉ ሽኩቻእንዲቀጥል አልፈልግም።እኔ የምፈልገዉ ችግርን ማስወገድ ነዉ።ከናንተ ጋር መሥራት ነዉ።ዩናይትድ ስቴትስየምትፈልገዉ ይሕንን ነዉ።ለዚሕም ነዉ የጋራ ግንኙነታችንን ለማሻሻል ይሕን ያክል የጣርነዉ።ለዚሕም ነዉ የጋራጥቅምን ለማስከበር፤የእኩልነትና የመከባበር መንፈስን ለማዳበር ይሕን ያክል ያወጣነዉ።ይሕ ደግሞ መሻሻልንያስከትላል ብዬ አምናለሁ።»

ራዑል ካስትሮ የግንኙነቱን መሻሻል በደስታ ተቀብለዉታል።መሻሻሉ ግን «ፍቅሬ፤ ፍቅሬ በዛ እንዳይሆን አደራ ብለዋል።

«በሁሉም ጉዳዮች ላይ ለመነጋገር ዝግጁ ነን።ይሁንና መታገሥ አለብን።በጣም መታገስ።በአንዳድ ጉዳዮች ላይ እንስማማለን። በሌሎች አንስማማም።በዘመናችን የሕይወት እርምጃ በጣም ፈጣን ነዉ።ዛሬ በማንስማማባቸዉ ጉዳዮችነገ ልንስማማ እንችላለን።»

ሶቭየት ሕብረት የለችም።ኩባም የአሜሪካ የሥልታዊ ጥናት ተቋም የፖለቲካ አጥኚ ካርል ሜአኬም እንደሚሉትየዛሬዋ ኩባ በቀዝቃዛዉ ጦርነት ዘመን የነበረችዉ ዓይነት አይደለችም።

« ኩባ ዛሬ በቀዝቃዛዉ ጦርነት ወቅት የነበረችዉ ኩባ አይደለችም።ከሶቭየት ሕብረት ጋር የነበረን ግንኙነት እና ኩባየሶቭየት ሕብረት ተቀፅላ በመሆንዋና ከዚያ ጋር የመጣዉ ጣጣ በሙሉ አሁን የለም።»

የፕሬዝዳንት ፑቲኗ ሩሲያ ግን እንደ የልሲኗ ሩሲያለዩናይትድ ስቴትስ የምታድር ሳትሆን እንደ ክሪስቾቯ ሶቭየት ሕብረት እንቢኝ ባይ ሆናለች።ዋሽግተኖች ሐቫናዳግም ከሞስኮ እቅፍ ትገባለች ብለዉ አለመስጋትአይችሉም።ትልቁ ሥጋት ያለዉ ግን ከሞስኮ ይልቅከቤጂንግ ነዉ።

ቤጂንጎች ዋሽግተንሞስኮዎች ብዙ ተጫዉተዉበት ብዙየሰለቸዉን የጠመንጃየፖለቲካ ድጋፍ ችላ ብለዉ ካዲስሐብት ጋር አዲስ ስልት ይዘዉ ነዉ ብቅ ያሉት።ገንዘብ ወይም ሸቀጥ።ቤጂንግ በጥቅም ለመቆራኘት የምትፈልገዉንሐገር የፖለቲካዉ ሥርዓት ምን ይሁን ምን መዋዕለ ነዋይዋን ታፈሳለች።ገበያ ታጋኛለች።

ቻይኖች እንደ አፍሪቃ ሁሉ ደቡብ አሜሪካን ዉስጥም ሥር እየሰደዱ ነዉ።ይሕ አሜሪካኖችን ያሰጋል።ከሞስኮ፤ቤጂንጎች ጋር ብሪክስ የሚለዉ ማሕበር የሚያስተሳስራት ብራዚልም እንደቀዝቃዛዉ ጦርነት ዘመን በዋሽግተንበሚታዘዙ ጀኔራሎች ወይም ቱጃሮች የሚትገዛ ደኸ ሐገር አይደለችም።የዋሽግተንን ገበያ ተሻሚ እንጂ።

ይሕም ለዋሽግተኖች ተጨማሪ ስጋት፤ ለሽሚያም የሚያጣድፍ ነዉ።ሌላዉ ምክንያት አሜሪካዊዉ የምጣኔ ሐብትናየፖሊሲ እጥኚ ማርክ ዋይስብሮት የሚሉት ነዉ።የኩባ ኮሚንስትዊ ሥርዓትን ለመጣል ከጠላትነት ይልቅ በወዳጅነትመቅረብየሚል የአሜሪካኖች አዲስ ሥልት።

«መንግሥትን ጨምሮ በዉጪ ጉዳይ መርሕ አዉጪዎች ዘንድ አንድ መግባባት ያለ ይመስለኛል።እዉነት ይሁን ዉሸትሌላ ጉዳይ ነዉ።እነሱ ግን ይሕ (ግንኙነትን ማሻሻሉ) የኩባን መንግሥት ለማስወገድ ዉጤታማዉ መንገድ ነዉ ብለዉያስባሉ።»

ራዑል ካስትሮ ጥድፊያዉን የጠሉትም ለዚሕ ነዉ።ምክንያቱ ምንም ሆነ ምን ሁለቱ ሐገራት ከግማሽ ምዕተዓመትየበለጠዉን የጠላትነት ግንኙነት ማሻሻላቸዉ ለሠላም ጠቃሚ ነዉ።የሁለቱ መሪዎች ዉሳኔ ደግሞ የተባበሩትመንግሥታት ድርጅት ዋና ፀሐፊ ፓን ሙን እንዳሉት ብልሕነታቸዉን መስካሪ።ነጋሽ መሐመድ ቸር ያሰማን።

dw.de.com

Posted By/Lemlem Kebede

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s